Hôm qua trong lúc lái xe trên đường khố khá hỗn loạn, vào giờ tan tầm, tôi chợt nhận ra ở VIệt Nam giao thông ở các thành phố lớn có cái gì đó khá giống với thị trường chứng khoán.
Đầu tiên thị trường và đường phố đều có rất nhiều bên tham gia, mua mua bán bán, đi lại xuôi ngược khá hỗn loạn. Nếu các bạn đọc về Bill Williams, thì các bạn cũng sẽ cảm nhận được sự hỗn loạn của thị trường. (Bill Williams là người phân tích ra một số chỉ báo kỹ thuật, dựa vào lý thuyết hỗn loạn của ông, trường phái của ông ít được biết đến ở Việt Nam)
Sự hỗn loạn đó dù sao cũng được đặt trong một khuôn khổ nhất định, đó là các quy định và các luật trong giao dịch tài chính và luật giao thông đường bộ.
Nhưng dù có luật lệ sẽ vẫn luôn có những người muốn “lách luật”, khi lách luật thì họ đối mặt với rủi ro bị tóm. Khi bị tóm thì họ lại cố gắng “làm luật”. Nhưng đi đêm lắm có ngày gặp ma, sẽ có lúc họ không thể “làm luật” – lách luật được.
Với những nhà đầu tư cá nhân, nếu các bạn suy nghĩ việc đầu tư như việc tham gia giao thông và có suy nghĩ thấu đáo thì tôi tin chắc các bạn sẽ thành công. Có rất nhiều điểm chúng ta có thể rút ra được những bài học thú vị, đưới đây là một số bài học cá nhân tôi thấy rất dễ hình dung và dễ áp dụng.
Thứ nhất. Đã tham gia giao thông bạn sẽ đối mặt với rủi ro, ở Việt Nam chúng ta càng thấy rất rõ vì số lượng vụ tai nạn giao thông rất cao. Nhưng phần lớn chúng ta đều rất tự tin khi tham gia giao thông. Vì đa số cúng ta vẫn nghĩ cũng ta lái xe giỏi hơi trung bình và ít có khả năng bị tai nạn hơn. Cho đến một ngày chúng ta gặp tai nạn giao thông, có lẽ chúng ta sẽ thay đổi suy nghĩ. Nó cũng giống như những người đầu tư thành công trong một uptrend sẽ phải nghiêm túc suy nghĩ về đầu tư khi thị trường có những pha chỉnh mạnh như quý 2 vừa rồi.
Thứ hai. Nói về tham gia giao thông chúng ta đều thấy là hồi trẻ chúng ta thường có xu hướng “máu hơn” và tham gia giao thông “gấu hơn”. Sau khi có đủ va chạm, càng lớn tuổi chúng ta sẽ có xu hướng đi an toàn hơn. Cái này khá giống thị trường tài chính, người trẻ và người mới tham gia thị trường thường sẽ giao dịch chủ động hơn, sôi động hơn.
Thứ ba: Quay lại chuyện rủi ro, bạn đi ô tô thì sẽ có ít rủi ro về sức khoẻ hơn khi tham gia giao thông nếu bạn đi xe máy. Khi không may gặp tai nạn, thì người điều khiển xe máy thường bị khá nặng nếu so với người đi ô tô. Ở thị trường tài chính, kiến thức và công cụ, sự chăm chỉ chính là chiếc ô tô của bạn, trên thị trường không phải ai cũng có điều kiện mua cho mình một chiếc ô tô.
Thứ tư. Tiếp tục câu chuyện rủi ro, nếu bạn đi càng nhanh, càng vượt ẩu thì bạn càng dễ có nguy cơ gây tai nạn nhiều hơn. Với thị trường tài chính, mua bán bạt mạng, mua bán với tần suất nhiều và không tìm hiểu kỹ chính là việc chúng ta phóng nhanh vượt ẩu.
Thứ năm. Khi tham đi ra đường, chúng ta vẫn phải bình thản đón nhận những rủi ro từ bên ngoài. Và đó là những rủi ro chúng ta không thể tính trước được. Ví dụ những lần kẹt xe ngoài dự tính, những cơn mưa lớn bất chợt làm ngập đường, hoặc đơn giản một người tham gia giao thông khác đi bất cẩn đâm vào bạn cho dù bạn đã đi rất cẩn thận. Thị trường tài chính cũng giống hệt như vậy, những biến cố bất ngờ, làm chúng ta dù đã cố gắng đầu tư an toàn chậm rãi nhưng vẫn có những lúc bị thiệt hại vì thị trường chung giảm mạnh.
Nếu biết trước và đồng ý với những điểm ở trên, chúng ta có thể rút ra những kết luận như sau:
Kết luận 1. Dù ra đường có nhiều rủi ro va chạm giao thông, nhưng chúng ta vẫn phải đi làm, đi học, không thể ở nhà. Đầu tư tài chính thì không bắt buộc như thế, nhưng điểm chung là không thể vì rủi ro mà không đầu tư. Những cái được khi đầu tư lớn hơn rất nhiều so với những rủi ro này.
Kết luận 2. Đã tư lâu tôi không cố gắng “bon chen” khi đi ra đường. Nếu các bạn lái ô tô, thì sẽ hiểu cái cảnh thỉnh thoảng chúng ta “kèn cựa” nhau trên đường, không cho người khác vượt lên. Hoặc bản thân chúng ta cố gắng vượt một chiếc xe đang đi chậm phía trước. Sau này tôi thấy những ganh đua trên đường phố này thật vô nghĩa, thường tôi cũng chỉ nhanh được 1-2 phút nếu tôi cố vượt một chiếc xe đi chậm phía trước. Nếu từ tốn thì sẽ đến đoạn đường rộng tôi có thể vượt dễ dàng, hoặc sẽ đến lúc chiếc xe kia rẽ theo ngả khác. Như vậy mục đích của chúng ta cần rõ ràng, đó là về nhà an toàn trong khoảng thời gian cho phép. Chứ không phải ganh đua với chiếc xe bên cạnh. Trên thị trường, việc hơn thua với môt người khác, nhà đầu tư khác, hay một phương pháp đầu tư khác là vô nghĩa. Chúng ta chỉ cần đặt mục tiêu rõ ràng cho các khoản đầu tư của bản thân và quản trị nó thật tốt là được.
Cuối cùng. Khi đặt mục tiêu rõ ràng, chúng ta cũng nên hướng tới các mục tiêu lâu dài. Nếu ngày hôm nay chúng ta đi nhanh, vượt nhanh về nhà sớm 3 phút. Nhiều lần như vậy chúng ta thường lầm tưởng mình là tay đua siêu hạng. Nhưng chỉ một lần gây tai nạn, thiệt hại sẽ rất lớn, và những lần nhanh 3-5 phút kia không xứng đáng với rủi ro này. Mục tiêu của chúng ta là về nhà an toàn hàng ngày, trong nhiều năm.
Tất nhiên không thể có sự giống nhau hoàn toàn giữa việc tham gia giao thông và tham gia đầu tư. Nhưng sự tương đồng của hai việc này có thể giúp bạn rút ra các bài học và điều chỉnh cách đầu tư sao cho đạt hiệu quả lâu dài.
----page nhà đầu tư nhát gan---
0 comments:
Đăng nhận xét