Chủ đề quản trị rủi ro tôi đã nhắc khá nhiều lần, và chúng ta “ôn lại” một chút để dùng cho lần sau (và có thể cho các ngày tới).
1. Luôn đề phòng trường hợp xấu nhất. Kế hoạch cho trường hợp xấu là gì?
2. Đặt ngưỡng cắt lỗ, tốt nhất mỗi cuối tuần cần review lại và chọn điểm dừng lỗ, hoặc chốt lãi.
3. Luôn đảm bảo mỗi deal ko lỗ quá 2% tài sản của bạn, 1,5% tài sản càng tốt.
4. Giữ danh mục ít cổ phiếu, để xử lý nhanh, chính xác.
5. Đầu tư vào các cổ phiếu cơ bản, vì lâu dài nó vẫn sẽ lên. (cho dù có bị giảm sàn hôm biến động mạnh, thì cổ phiếu tốt có xu hướng giữ giá tốt hơn và hồi phục nhanh hơn)
6. Hạ tỉ trọng mỗi khi thị trường đang “tăng nóng” và hơi bất thường.
7. Đầu tư dài hạn cũng là một cách quản trị rủi ro (hãy thảo luận, nếu bạn không hiểu điều này)
Sau phiên sập sàn hôm nay, chúng ta cần bình tĩnh. AI full margin mai nhất thiết phải bán sớm nhất có thể phần có thể bị force sell. Bạn là người chịu trách nhiệm về việc này, bán xong thị trường lên cũng đừng đổ cho tôi nhé. Đây chính là quản trị rủi ro, vì trường hợp xấu xảy ra thì phần margin sẽ giết chết bạn.
Những ai chưa kịp bán thì tuỳ tỉ trọng và khẩu vị rủi ro vẫn nên bán dần. Khi thị trường hồi bán mạnh nhất có thể, tập trung vào những cổ phiếu yếu và cơ bản ko tốt. Hoặc cổ phiếu bạn không hiểu gì về nó.
Chưa cần bán sạch cổ phiếu, cổ phiếu cơ bản tốt cứ giữ lại, nhưng giảm tỉ trọng.
Xấu nhất thị trường này tôi cũng chỉ giảm đến 60% tiền mặt. Trừ khi có những biến động bất thường như hồi covid mới xuất hiện.
QUẢN TRỊ TIỀN - QUẢN TRỊ RỦI RO
Tại thời điểm VNINDEX đã vượt 1000 điểm và đạt đỉnh của năm 2020 thì rất nhiều nhà đâu tư đang lăn tăn với câu hỏi, liệu đây có phải là đỉnh? Liệu có điều chỉnh hay không? Nếu điều chỉnh thì chỉ là điều chỉnh hay đảo chiều giảm mạnh luôn? Nên chốt lãi hay giữ lại cổ phiếu.
Một trong những vũ khí giúp đơn giản hoá công việc đâù tư của bạn là quản trị rủi ro. Nói rộng hơn là quản trị tiền. Và tôi có thể ứng dụng nó cho thới điểm khó đoán hiện tại
Đây là một chủ đề rất lớn, bài viết này sẽ chỉ cố gắng diễn tả mức độ quan trọng của việc quản trị rủi ro và ứng dụng cho giai đoạn hiện nay.
Tôi tạm chia ra làm 4 phần.
Phần 1: tầm quan trọng của quản trị rủi ro khi đầu tư tài chính. Nếu bạn đã biết rồi thì bạn có thể bỏ qua phần này
Phần 2: Cách thức quản trị rủi ro khi mua một cổ phiếu, các mức cut loss cơ bản
Phần 3: Là phần mở rộng của phần 2, là phần tôi vẫn hay dùng nếu tôi cut loss bị sai.
Phần 4: Ứng dụng Quản trị rủi ro tại thời điểm này, khi chúng ta không rõ thị trường đã “lên đỉnh” chưa? Thị trường có sập không
(Trong phần comment, tôi có lấy ví dụ quản trị rủi ro với chính tài khoản của tôi tiện tại)
1. Đầu tiên, chúng ta phải hiểu, rủi ro không phải là thứ để chúng ta sợ hãi, để chúng ta không dám xông lên. Nếu quá sợ hãi sẽ không có Tesla, sẽ không có Amazon, và tôi sẽ không dám mua cổ phiếu. Nếu chúng ta chỉ làm những việc an toàn và thì chúng ta sẽ rất khó thành công, khó giàu có và xã hội cũng sẽ chậm phát triển.
Nhưng phải luôn tính đến rủi ro trong mọi việc, vì nếu làm quá đà thì khi mọi việc không đi đúng hướng thì nhẹ nhàng chúng ta sẽ mất rất nhiều tiền, nặng hơn thì ảnh hưởng tới cuộc sống và gia đình. Nếu bạn mở công ty kinh doanh, mà không hiểu rõ về thị trường thì bạn rất dễ mất hết tiền khi công ty bị đóng cửa. 95% các startup ở VIệt Nam giải tán sau 2 năm, vậy tiền bạc, công sức và thời gian của 95% các sáng lập viên start up đều tan theo mây khói. Còn nói về đầu tư tài chính, câu chuyện cháy tài khoản, hoặc thua lỗ nặng không có gì là quá đặc biệt với những nhà đầu tư trên đã tham gia thị trường lâu năm. Tôi đã tham gia dầu tư cổ phiếu 17 năm cũng có những thành công may mắn, và cũng từng chịu những khoản lỗ khổng lồ, tôi thấy bí quyết nằm ở sự cân bằng. Làm sao bạn hạn chế rủi ro, kiểm soát được rủi ro. Khi đó bạn sẽ kiếm được tiền khi mọi chuyện thuận lợi.
2. Vậy cụ thể hơn thì như thế nào? Đã có quá nhiều sách viết về chủ đề này, thực ra mọi việc rất đơn giản. Mỗi lần mua cổ phiếu, bạn hãy chấp nhận mình có thể sai. Nếu sai thì chỉ nên mất một số tiền ít thôi. Và cố gắng để nếu đúng thì lãi nhiều một chút, có như vậy sẽ bù cho nhiều lần sai. Trong dài hạn, ví dụ với trường hợp của tôi, bạn sẽ sống sót và kiếm được lợi nhuận từ thị trường, vâng 17 năm rồi, và tôi hy vọng sẽ tiếp tục tồn tại trên thị trường.
Có một công thức bạn có thể tham khảo, là mỗi lần mua một cổ phiếu, hãy luôn có một ngưỡng cắt lỗ hợp lý. Thế nào là hợp lý, đầu tiên bạn nên có ngay trong đầu con số là bao nhiêu %, 5 , 7 hay 10%, tuỳ vào mức độ tin tưởng của bạn vào cổ phiếu bạn mua. Nhưng đừng quá 10%. Cá nhân tôi ưa thích mức 5%.
Như thế vẫn chưa đủ, có một con số khác bạn cần quan tâm, là nếu thua lỗ thì ko nên vượt quá 2% tài sản của bạn, Nghĩa là nếu bạn có 1 tỉ, bạn quyết định dùng 500tr mua cổ phiếu A, Thì khi lỗ 5% tức là bạn mất 25tr, lúc này tài sản của bạn đã giảm 2.5% (trên tổng số vốn 1 tỉ) . Đây không phải là một kết quả tốt. Vì vậy hãy điều chỉnh, 4% bạn phải cutloss ngay, nếu muốn giữ mức cutloss cao, thì hãy giảm tỉ trọng xuống, ví dụ chỉ mua 200tr cổ phiếu A thôi. Khi này 5% của 200r chỉ còn 10tr, và so với tổng tài sản thì bạn chỉ lỗ 1%
Việc này rất quan trọng, vì bạn thấy là kiếm được 1% tài sản rất khó, bạn không được để mất. (À giai đoạn này các bạn có thể nói là kiếm tiền đâu có khó, nhưng xin nhớ sẽ có lúc thị trường vô cùng khó kiếm tiền)
Ngoài ra mỗi khi thua lỗ, tài sản của bạn ít đi thì khả năng phục hồi sẽ lại khó hơn. Thật vậy khi bạn thua lỗ 50% tài khoản trong ví dụ trên, số tiền bạn có từ 1 tỉ chỉ còn có 500tr. Lúc này để quay lại 1 tỉ, thì bạn phải nhân đôi tài khoản, hay nói cách khác có phải có lợi nhuận gấp đôi.
Cá nhân tôi cố gắng để mỗi lần mua bán cổ phiếu, không thua lỗ quá 1.5% tài sản.
3. Có con số cutloss hợp lý rồi, vậy phải làm sao để nếu ngay khi cutloss mà cổ phiếu lại tăng trở lại. Lúc này bạn cần có kế hoạch rất rõ ràng, (1) Bỏ đi, luôn có một cơ hội khác, chúng ta chấp nhận là chúng ta đã vào sai điểm. (2) Có kế hoạch cho điểm vào lại, thực tế luôn có trường hợp những tay chơi lớn (Big boys) họ cố tình đè giá để những nhà đầu tư nhỏ lẻ như chúng ta cut loss. Nếu rơi vào trường hợp này, thường cổ phiếu sẽ tăng trở lại rất mạnh mẽ, đừng ngại mua lại chính cổ phiếu chúng ta vừa cutloss sớm nhất có thể khi thấy nó tăng lại. Tôi sẵn sàng mua lại điểm mua cũ hoặc cao hơn điểm mua cũ 2%. Và luôn nhớ thiết lập ngưỡng cut loss theo đúng kỷ luật. Nếu tiếp tục bị “lừa” nữa, hãy chấp nhận chúng ta đã thua hai lần liên tiếp. Hãy coi đây là 2 lần mua cổ phiếu riêng biệt.
Từ đây bạn sẽ nhận thấy thêm một điều, tần xuất giao dịch rất quan trọng, vì nếu bạn giao dịch quá nhiều và sai nhiều thì tốc độ mất tiền cũng sẽ rất nhanh cho dù bạn tuân thủ kỷ luật cut loss. Hãy kỹ càng khi chọn lựa cổ phiếu và chọn thời điểm. Chắc chắn bạn sẽ mất ít tiền hơn, và khi mất ít tiền thì cơ hội thành công sẽ tăng lên.
4. Vậy cutloss/ quản trị rủi ro có liên quan gì đến thời điểm hiện nay của thị trường, tôi đang có lãi cơ mà? Với cá nhân tôi, ứng dụng của quản trị rủi ro lúc này lại rất có tác dụng với thị trường hiện tại. Thứ nhất, bạn đừng quá quan tâm tới chỉ số của thị trường, hãy tập trung vào cổ phiếu của bạn. Vì nếu cổ phiếu của bạn tốt, thì khi thị trường điều chỉnh, có khi cổ phiếu của bạn điều chỉnh ít hơn, không điều chỉnh hoặc vẫn tăng giá. Vì thế nếu chỉ vì Vnindex đỏ lửa, mà bạn vội vàng bán cổ phiếu của mình thì có phải là sai lầm không?
Thức hai, hãy chú ý tới vị thế của bạn, nếu bạn mới mua cổ phiếu, thì vẫn cứ áp dụng phương pháp quản trị rủi ro như bình thường, tuân thủ ngưỡng cut loss bạn đã đề ra từ trước. Còn nếu cổ phiếu bạn mua từ cả tháng trước và đang có lợi nhuận tốt, ví dụ 20% chẳng hạn. Đừng ngần ngại đặt mức cutloss mới. Ví dụ bạn mua cổ phiếu giá 10, giờ nó đã ở mức giá 12. Tôi luôn sẵn sàng đặt mức cutloss ở mức 11- 11.5, tuỳ vào tiềm năng cổ phiếu bạn đang nắm. Hãy đảm bảo bạn có lãi trong trường hợp này, tiền về túi mình mới là thực sự là tiền của mình và một khi đã đạt được khoản lãi 20%, thì hãy coi tối thiểu một nửa trong số đó giờ là vốn của bạn. Với việc quản nâng mức cutloss lên, bạn luôn chủ động với thị trường và luôn không sợ lỗ. Hãy kệ nhà tạo lập, họ muốn điều chỉnh, cho tăng tiếp, hay kể cả đảo chiều giảm mạnh, bạn vẫn luôn biết mình cần làm gì với cổ phiếu của mình.
Để ý một chút, bạn sẽ thấy phần 3 là phần giúp bạn lập trước kế hoạch nếu thị trường điều chỉnh làm cổ phiếu của bạn rơi vào đúng điểm cutloss thì đi lên. Nếu bạn vẫn tin cổ phiếu bạn tốt, đừng ngần ngại mua lại và coi đây là một deal hoàn toàn mới.
Như vậy ứng dụng quản trị rủi ro – quản trị tiền của mình một cách có kế hoạch, bạn sẽ biết phải làm gì kể cả khi thị trường khó đoán như hiện nay.