25 QUY TẮC ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN - PETER LYNCH

trước khi tắt máy tính, tôi không thể bỏ qua cơ hội cuối cùng để tóm  tắt những bài học quan trọng nhất mà tôi đã học được qua hai mươi  năm đầu tư của mình, trong số đó, rất nhiều bài học đã được thảo  luận trong cuốn sách này cũng như ở một số tài liệu khác:
 ✓ Đầu tư sẽ giúp bạn thấy hứng thú và đam mê, nhưng sẽ là nguy  hiểm nếu bạn không chịu bỏ thời gian nghiên cứu nó.  ✓ Giới hạn đầu tư không phải là những điều bạn có được từ các  chuyên gia chứng khoán mà từ những gì bạn đã có. Bạn có thể thắng  các chuyên gia đó nếu biết tận dụng giới hạn của mình bằng cách đầu  tư vào những công ty hay ngành nghề mà bạn hiểu rõ.
 ✓ Trong ba thập kỷ qua, thị trường chứng khoán luôn bị các nhà đầu  tư chuyên nghiệp thống trị. Trái với cách nghĩ thông thường, một nhà  đầu tư nghiệp dư có thể chiến thắng các nhà đầu tư chuyên nghiệp  bằng cách không đầu tư theo đám đông. 
✓ Cổ phiếu luôn là hình ảnh đại diện cho một công ty, vì vậy bạn hãy  tìm hiểu kỹ công ty đó đang làm gì. 
✓ Thông thường thì không có mối tương quan nào giữa thành công  trong hoạt động của một công ty và thành công của một cổ phiếu trong  vài tháng hay vài năm. Thế nhưng trong dài hạn thì hai yếu tố này lại  hoàn toàn tương quan với nhau. Sự chênh lệch chính là chìa khóa để  bạn kiếm tiền; hãy kiên nhẫn và chỉ sở hữu những công ty thành công  và làm ăn có lời. 
✓ Bạn phải biết rõ bạn đang sở hữu cổ phiếu của công ty nào, và tại  sao lại sở hữu nó. Đừng để ý đến việc “cổ phiếu đó chắc chắn sẽ mang  lại bao nhiêu lợi nhuận!”. 
✓ Những cổ phiếu mất nhiều thời gian thành công thường mất điểm.
✓ Nuôi cổ phiếu cũng giống như nuôi con vậy – chỉ nên nuôi nếu bạn  có khả năng chi trả. Người chơi cổ phiếu bán thời gian có thể vẫn có  thời gian để theo dõi từ 8 - 12 công ty, và mua bán cổ phần tuỳ theo  điều kiện cho phép. Không nhất thiết là lúc nào cũng phải có hơn 5  công ty trong danh mục đầu tư cùng một lúc. 
✓ Nếu không tìm được công ty nào mà bạn thấy hấp dẫn, hãy để tiền  trong ngân hàng cho đến khi tìm được một công ty nào đó.
 ✓ Không bao giờ đầu tư vào một công ty mà không hiểu gì về tình  hình tài chính của công ty đó. Những khoản thua lỗ lớn nhất trong đầu  tư chứng khoán đều tới từ những công ty có bảng cân đối kế toán tồi  tệ. Luôn xem xét kỹ bảng cân đối kế toán để xem công ty có khả năng  thanh toán hay không trước khi mạo hiểm đầu tư vào. 
✓ Tránh xa cổ phiếu của những công ty nóng thuộc các lĩnh vực nóng.  Những công ty lớn trong những ngành nghề ít sôi động, không phát  triển luôn là những công ty thắng lớn.
 ✓ Với những công ty nhỏ, tốt nhất nên đợi cho công ty đó ăn nên làm  gia trước khi đầu tư vào. 
✓ Nếu bạn có ý định đầu tư vào một ngành nghề đang gặp khó khăn,  hãy mua cổ phiếu của những công ty có khả năng vượt qua thử thách.  Đồng thời, hãy đợi khi nào ngành nghề đó có dấu hiệu phục hồi. Xe  ngựa kéo và đèn radio là những ngành sản xuất gặp khó khăn và  không bao giờ phục hồi trở lại. 
✓ Nếu đầu tư 1.000 đô-la vào một cổ phiếu, tối đa bạn chỉ mất 1.000  đô-la, nhưng qua thời gian, bạn có thể thu được 10.000 đô-la hoặc  thậm chí 50.000 đô-la nếu kiên trì. Người bình thường có thể tập trung  vào một số ít công ty làm ăn tốt, trong khi nhà quản lý quỹ lại buộc  phải đa dạng hoá. Nếu nuôi quá nhiều cổ phiếu, bạn sẽ mất đi cơ hội  tập trung này. Bạn chỉ cần chọn ra một số công ty thật tốt thì khoản  đầu tư của bạn mới có giá trị thật sự. 
✓ Trong mỗi ngành nghề và mỗi vùng miền của đất nước, nhà đầu tư  nghiệp dư nếu có óc quan sát có thể tìm ra những công ty tăng trưởng  xuất sắc trước khi những nhà đầu tư chuyên nghiệp có thể tìm ra. 
✓ Thị trường chứng khoán sụt giảm chỉ là hiện tượng thường ngày,giống như hoa nở vào mùa xuân vậy. Nếu chuẩn bị tinh thần tốt, hãy  yên tâm là nó sẽ không gây ảnh hưởng gì đến bạn cả. Sụt giảm là một  cơ hội rất tốt để mua được những cổ phiếu giá rẻ bị các nhà đầu tư bỏ  qua, những người tránh bão trong cơn hoảng loạn. 
✓ Mọi nguời đều có khả năng tư duy để kiếm tiền từ đầu tư cổ phiếu.  Nhưng không phải ai cũng muốn. Nếu bạn dễ bị ảnh hưởng với việc  bán mọi thứ trong cơn hoảng loạn, tốt nhất là nên tránh cả cổ phiếu và  quỹ tương hỗ cổ phiếu.  ✓ Luôn có những điều phải lo lắng về khoản đầu tư của bạn, nhưng  đừng nghĩ tới và hãy bỏ qua những tiên đoán bi thảm cuối cùng của  các phát thanh viên. Dù bất cứ chuyện gì xảy ra bạn cũng chỉ nên bán  cổ phiếu khi những nền tảng cơ bản của công ty giảm giá trị chứ  không phải bởi vì bầu trời đang sụp xuống. 
✓ Không ai có thể đoán trước được tỷ lệ lãi suất, chiều hướng tương  lai của nền kinh tế, hay của thị trường chứng khoán. Vậy nên hãy gạt  bỏ những dự đoán đó và chỉ tập trung vào thực tế đang diễn ra tại công  ty mà bạn đầu tư vào. 
✓ Nếu nghiên cứu 10 công ty, bạn sẽ thấy ít nhất có một công ty có  tình trạng tốt hơn kỳ vọng. Vậy nếu nghiên cứu 50 công ty, thì sẽ có 5  công ty như vậy. Thị trường chứng khoán luôn có những bất ngờ thú  vị – những cổ phiếu bị các chuyên gia ở Phố Wall bỏ qua lại là những  cổ phiếu làm nên kỳ tích. 
✓ Nếu bạn không nghiên cứu về bất cứ công ty nào, thì thành công  trong việc mua cổ phiếu của bạn cũng giống như khả năng thắng khi  chơi một ván bài mà chỉ đoán và không nhìn vào những quân bài của  mình.
 ✓ Thời gian đứng về phía bạn khi sở hữu cổ phần của những công ty  lớn. Hãy luôn kiên nhẫn – ngay cả khi bạn bị lỡ mất cơ hội mua WalMart trong năm năm đầu, thì trong năm năm sau nó vẫn là cổ phiếu  đem lại lợi nhuận cao cho bạn. Thời gian sẽ không ủng hộ bạn nếu đầu  tư vào những hợp đồng quyền chọn.
 ✓ Nếu bạn muốn đầu tư cổ phiếu mà không phải mất nhiều thời gian  hay công sức để nghiên cứu nó, cách tốt nhất là hãy đầu tư vào quỹ  tương hỗ cổ phiếu. Trong trường hợp này, bạn nên thực hiện phươngthức đa dạng hóa. Hãy đầu tư vào một số loại quỹ khác nhau có những  nhà quản lý theo đuổi các phong cách đầu tư khác nhau: cổ phiếu tăng  trưởng, cổ phiếu giá trị, các công ty nhỏ, công ty lớn, v.v.. Đầu tư vào  sáu quỹ cùng loại không phải là cách thức đầu tư đa dạng hoá. 
✓ Chuyển từ quỹ tương hỗ này sang quỹ tương hỗ khác sẽ khiến bạn  bất lợi vì phải nộp thuế lãi vốn. Nếu một hoặc một vài quỹ mà bạn đầu  tư có tình hình kinh doanh tốt, thì không nên bỏ dở những cổ phiếu đó  giữa chừng, hãy trung thành với chúng.
 ✓ Trong số những thị trường chứng khoán lớn trên thế giới, thì thị  trường của Mỹ chỉ đứng thứ tám về tổng doanh thu trong cả thập kỷ  qua. Bạn có thể tận dụng cơ hội đầu tư vào những nền kinh tế phát  triển nhanh hơn bằng cách đầu tư một phần tài sản của mình vào một  quỹ nào đó ở nước ngoài có lịch sử phát triển tốt. 
✓ Về lâu dài, danh mục đầu tư với những cổ phiếu và/hoặc các quỹ  tương hỗ vốn cổ phần được lựa chọn kỹ càng sẽ luôn thắng thế so với  danh mục đầu tư với trái phiếu hay một tài khoản trên thị trường tiền  tệ. Về lâu dài, một danh mục đầu tư bất cẩn khi lựa chọn sẽ không có  tiềm năng đem lại lợi nhuận.